Eind 2025 legde de provincie Utrecht haar ontwerp-Programma voor het Landelijk Gebied ter inzage. Stagiair Abdul-Razak Adams organiseerde op 8 januari een online 'policy sprint' voor Duurzaam Utrecht 2030 om Zienswijzen te ontwikkelen met een tiental deelnemers. De provincie Utrecht heeft nu het definitieve UPLG vastgesteld en de nota van beantwoording op de Zienswijzen gepubliceerd. Dit zijn de antwoorden op onze zienswijzen (op Pagina 529):

1325. 0185 Burgerinitiatief Duurzaam Utrecht

Het UPLG wijst grote delen van het landelijk gebied aan voor waterretentie. Momenteel wordt dit gekaderd als een ‘calamiteit’ waar agrariërs mogelijk in aanmerking komen voor incidentiele nadeelcompensatie. Dit kader creëert grote onzekerheid en psychologische weerstand. Indiener dringt erop aan om het narratief te verschuiven van compensatie naar Betaling voor Ecosysteem Diensten (BED) (ofwel groenblauwe diensten).

Voor aanwijzing van een bergingsgebied moet deze worden opgenomen in de legger van het waterschap en daarnaast moet het gebied in het omgevingsplan een functie voor waterstaatkundige doeleinden worden toebedeeld. Mocht er sprake zijn van onevenredig nadelige effecten voor een belanghebbende dan is het aan het waterschap om te kijken naar eventuele compensatie. Daarnaast benoemt het UPLG een opgave voor het opvangen van regenwater van piekbuien op maaiveld in poldergebieden. We verwachten dat dit ca 10-15% van de ruimte in polders vraagt en kijken hiervoor in eerste instantie naar de laagste delen waar dit regenwater van nature naartoe loopt. Ze staan op kaart 4 zodat bij ruimtelijke ontwikkelingen en landgebruik hiermee rekening gehouden kan worden.

1326. 0185 Burgerinitiatief Duurzaam Utrecht

Volgens indiener wordt er gevreesd dat zodra het UPLG is vastgesteld, de ‘tekentafel’ gesloten wordt voor lokale kennis. Hierop heeft indiener twee voorstellen: Voorstel a) vertrouw niet enkel op centrale modellering, maar formaliseer ook Lokale Expertteams om watermaatregelen te valideren vóór implementatie. Voorstel b) Wijs geen enkel gebied in het UPLG aan als retentie-/calamiteitenzone (m.b.t. waterretentieruimte) totdat er een vaststaand compensatieprotocol is ondertekend met de betrokken agrariërs. Er moet voorafgaand duidelijkheid komen over financiële voorwaarden.

Zowel het vasthouden van water voor droge tijden als het bergen van water bij teveel water is een grote opgave. Het zoeken naar ruimte voor water is een gezamenlijk proces wat we o.a. met de waterschappen en het de partners in Deltaregio Centraal Holland doorlopen. Een gebiedsgerichte uitwerking zal, in samenhang met andere opgaven, onder meer plaatsvinden in de gebiedsprocessen. Zie voor meer informatie over de aanpak en het proces de beantwoordingen onder hoofdstuk 3.3.2: ruimte voor water. In het definitieve UPLG besteden wij meer aandacht aan uitvoering, waaronder het werken via ontwerpend onderzoek met integrale teams.

Lees de Nota van Beantwoording hier: www.provincie-utrecht.nl/uplgnvb

En het UPLG zelf hier: www.provincie-utrecht.nl/uplg